Khám phá Ross 128B - Hành tinh dễ sống hơn cả trái đất

Góc Tìm Hiểu - 08/05/2020

Ross 128b là một hành tinh ngoài hệ Mặt Trời của chúng ta, là hành tinh thuộc về một hệ mặt trời khác trong chòm sao Xử Nữ, nằm cách Trái Đất khoảng 11 năm ánh sáng, nếu tính ra km thì nó sẽ khoảng 104 nghìn 500 tỉ km, một còn số khổng lồ và nó khá xa Trái Đất của chúng ta.

 

Khám phá Ross 128B - Hành tinh dễ sống hơn cả trái đất

Ross 128b là một hành tinh ngoài hệ Mặt Trời của chúng ta, là hành tinh thuộc về một hệ mặt trời khác trong chòm sao Xử Nữ. nằm cách Trái Đất khoảng 11 năm ánh sáng, nếu tính ra km thì nó sẽ khoảng 104 nghìn 500 tỉ km, một còn số khổng lồ và nó khá xa Trái Đất của chúng ta. Hành tinh này được phát hiện bởi một nhóm các nhà thiên văn của Chile, nhóm nghiên cứu đã sử dụng Thiết bị tìm kiếm Hành tinh vận tốc xuyên tâm có độ chính xác cao (HARPS) của Đài quan sát La Silla.

Ross 128b có khối lượng  nặng 8,361 x 10^24 kg, gấp 1,4 lần khối lượng của Trái đất. Bán kính của hành tinh này là hơn 7 nghìn km, với bán kính này nó gấp 1,1 lần bán kính của Trái Đất. Vì vậy, Đây là. hành tinh ngoài hệ Mặt Trời có kích cỡ tương đương với Trái Đất có khoảng cách gần thứ nhì được khám phá (sau Proxima Centauri b). Theo các nhà khoa học, Hành tinh mới phát hiện này có thể có khí hậu dễ chịu và khả năng tồn tại sự sống còn cao hơn cả trái đất. Cụ thể là, khu vực ấm áp rộng lớn có thể có nhiệt độ lên đến 20 độ C, trong khi nơi lạnh nhất ở các địa cực là âm 60 độ C.

Và nếu ta so sánh với nhiệt độ trên bề mặt Trái đất thì đây có lẽ là nơi dễ sống hơn Trái Đất của chúng ta. Vì như chúng ta đã biết nhiệt độ ở Trái Đất thì nơi lạnh nhất có thể xuống tới âm 88 độ C, còn nơi nóng nhất thì lên tới 58 độ C. Đáng ngạc nhiên hơn, khi tính đến các yếu tố hỗ trợ sự sống, hành tinh này cho thấy khả năng xuất hiện sự sống cao hơn trái đất của chúng ta đến 1,35 lần.

Ross 128b - Nơi có khí hậu vô cùng dễ chịu

Ross 128b thuộc về một hệ mặt trời khác với trung tâm là sao lùn đỏ Ross 128. Như chúng ta đã biết, Sao lùn đỏ là những ngôi sao mát nhất, hoạt động yếu nhất và xuất hiện phổ biến nhất trong vũ trụ. Điều này khiến cho chúng trở thành những mục tiêu rất tốt cho công cuộc tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh.

Phân tích kỹ hơn về ngôi sao chủ Ross 128, ngôi sao lùn đỏ này có thể nhỏ và mờ hơn so với Mặt trời. Cụ thể là, cấp sao biểu kiến của Ross 128 là 11,13 nên khi chúng ta quan sat nó bằng mắt thường ở trái đất thì khá là mờ nhạt. Nó được các nhà khoa học phát hiện lần đầu tiên vào 1926, đây là ngôi sao có quang phổ M4V, với quang phổ loại này, nó nhỏ hơn quang phổ của Mặt Trời khá nhiều. Và khi so sánh về khối lượng thì ngôi sao Ross 128 chỉ bằng khoảng 17% khối lượng của Mặt Trời và bán kính của nó cũng chỉ tương đương 20% so với bán kính của Mặt Trời. Với khối lượng và bán kính nhỏ như vậy thì lượng năng lượng mà nó phát ra cũng rất nhỏ, tương đương với 0,036% năng lượng phát ra từ Mặt Trời của chúng ta. Và nhiệt độ trên bề mặt của ngôi sao Ross 128 là vào khoảng 2.900 độ C, thấp hơn nhiệt độ trên bề mặt của Mặt Trời đến 2.700 độ C.

Vì vậy, mặc dù hành tinh Ross 128b gần ngôi sao trung tâm hơn khoảng cách giữa trái đất và mặt trời tới 20 lần. Nhưng trong nghiên cứu mới, tiến sĩ Diogo Souto đến từ Đài Quan sát quốc gia Brazil, cho biết các tính toán cho thấy sự cân đối giữa khoảng cách và nhiệt lượng ngôi sao trung tâm tỏa ra giúp khí hậu ở đa số các vùng trên Ross 128b giống như khí hậu vùng ôn đới của trái đất, vô cùng dễ chịu.

Ross 128b có quỹ đạo quay rất gần sao chủ Ross 128, với bán kính chỉ xấp xỉ 1/20 bán kính quỹ đạo quay Trái Đất quanh Mặt Trời, với chu kỳ quay khoảng 9,9 ngày. Tương đương với 1 năm trên hành tinh này là 9,9 ngày . Với quỹ đạo này, các nhà khoa học đoán định hành tinh bị Khóa thủy triều vào sao chủ: chu ký tự quay quanh trục bằng chu kỳ quay quanh sao chủ, nghĩa là lúc nào cũng quay một mặt về phía Ross 128. Một nửa hành tinh Ross 128b sẽ luôn luôn là ban ngày, nửa kia luôn là ban đêm.

Vậy thật ra hành tinh này có thể ở được hay không?

Theo các nghiên cứu về hành tinh Ross 128b của các nhà khoa học, với khoảng cách 11 năm ánh sáng tính từ trái đất thì bằng các máy móc hiện nay của chúng ta, để nghiên cứu 1 hành tinh nhỏ như Ross 128b là 1 điều hết sức khó khăn, vì đa phần các chuyên gia của chúng ta chủ yếu nghiên cứu các hành tinh khí khổng lồ. Chính vì vậy, họ cần phải có nhiều thời gian và nâng cấp bộ máy nghiên cứu siêu hiện đại thì câu trả lời về sự sống ở Ross 128b mới được rõ ràng.

Mặc dù tính đến năm 2018 vẫn chưa được xác định chính xác rằng Ross 128 b là khu vực có thể sống được hay không; nhưng ít nhất hành tinh này nằm gần mặt trời của nó hơn và do đó nhận được nhiều bức xạ từ sao chủ của nó nhiều hơn Trái Đất khoảng 38%. Với tác động của dòng bức xạ khá nhiều từ sao chủ, khả năng hành tinh này dễ bị mất nước hơn, đặc biệt là ở phía đối diện với sao chủ là điều tất nhiên. Tuy nhiên, theo như những phân tích về ngôi sao chủ Ross 128 ở trên, Các nhà khoa học cũng khẳng định, ngôi sao chủ Ross 128 không phát ra những luồng bức xạ mạnh, các bức xạ tia X và tia tử ngoại nguy hiểm đến các hành tinh như Proxima Centauri; một ngôi sao chủ được quay quanh bởi Proxima b, một ngoại hành tinh nằm gần hệ mặt trời nhất . 


Ross 128b

Và Một trong số Nguyên nhân tiếp theo mà các nhà khoa học đưa ra là do vị trí của Ross 128b vẫn thuộc vùng "Goldilock" (hay còn gọi là vùng sống được) – khi một hành tinh không nằm quá gần hoặc quá xa ngôi sao chủ, nhưng vẫn đủ gần để nước có thể duy trì ở dạng lỏng, đồng thời không gây nguy hiểm cho sự sống (nếu có) trên hành tinh Ross 128b.

Như vậy, ngoại hành tinh Ross 128b có thể là nơi tốt nhất trong vũ trụ mà sự sống có thể tồn tại. Các nhà khoa học đang có kế hoạch nghiên cứu kỹ lưỡng hơn hành tinh này. 

Trước mắt, Hành tinh hiện vẫn chưa được xác định là có khí quyển hay không vì vẫn chưa quan sát được nó đi qua sao chủ. Tuy nhiên, nếu nó có khí quyển thì bầu khí quyển này sẽ giúp điều hòa năng lượng nhận được từ sao Ross 128 khắp bề mặt và tạo điều kiện cho việc tích trữ nước lỏng và khả năng các đám mây có thể che phủ bề mặt đối diện đáng kể, góp phần ngăn cản bức xạ từ sao chủ và giữ cho khí hậu mát mẻ hơn. Và điều này Có thể chứng minh Ross 128b sẽ là hành tinh lý tưởng cho việc thuộc địa hóa.

Tuy nhiên, nếu ngược lại, khi bầu khí quyển ko tồn tại trên hành tinh này thì khả năng đây một hành tinh cằn cỗi như sao Kim là hoàn toàn xảy ra.

Cơ quan vũ trụ Hoa Kỳ cho hay: "Trong vòng 30 năm qua, mức độ hiểu biết của chúng ta về sự sống trong những môi trường khắc nghiệt đã tiến triển rất lớn".

Và 1 trong những dự án lớn nhất đang được các nhà khoa học chờ đợi đó là dự án "Siêu kính thiên văn" đang được xây dựng ở Đài thiên văn La Silla (Chile),Với một gương sơ cấp khổng lổ có đường kính lên tới 39 mét, đây được coi được dự án kính thiên văn quang học và cận hồng ngoại lớn nhất thế giới, được khởi công vào 2014, và theo dự kiến dự án này sẽ được hoàn thành vào năm 2024. 

Kính thiên văn này có khả năng bắt tia sáng lớn gấp 15 lần so với các kính viễn vọng quang học lớn nhất thế giới hiện tại, và được kỳ vọng sẽ giúp giải đáp các thách thức khoa học như khám phá các ngoại hành tinh tương tự Trái Đất, quan sát các ngôi sao ở thời kỳ sơ khai và phân tích bản chất của các vật chất và năng lượng tối.

Và nếu như bộ máy này đi vào hoạt động thì nó sẽ đóng 1 vai trò quan trọng trong công cuộc khám phá và quan sát vũ trụ của các nhà khoa học. Hi vọng rằng khi đó các nhà nghiên cứu của chúng ta sẽ đưa ra được câu trả lời chính xác về khả năng tồn tại sự sống của hành tinh Ross 128b này.

Hiện nay, NASA vẫn đang phát triển danh sách các hành tinh có thể duy trì sự sống ngoài hành tinh và phù hợp với con người. Hiện có ít nhất 50 ngoại hành tinh ở xa hệ mặt trời của chúng ta – đó là điều mà các nhà thiên văn và vật lý thiên văn trên toàn cầu rất quan tâm.

 

Bảo Trân

Góc Tìm Hiểu